مطلوبى پيدا نمىكند ، پس اوامر و نواهى ، الهى همه حقند و . . . انسان به طبيعت حالش كه در جستجوى حق است و هرگز از آن بدش نمىآيد و بلكه مورد علاقه‌اش هم مىباشد در اين صورت چطور و چگونه مسئله نافرمانى و گناه و گمراهى و يا انحراف از حق ، براى او پيش مىآيد ! ؟ حضرت در اين جا پاسخ دقيقى مىدهد كه براى علاقمندان توصيه مىشود آن را چند بار با دقت مطالعه كنند ، مىفرمايد : . . . فَلو لا انَّ الشّيطانَ يَخْتَدِعْهُمُ عن طاعَتِك ما عَصاكَ عاصٍ و لَو لا انَّهُ صَوَّرَلَهُمُ الباطِلَ فى مِثالِ الحَقِّ ما ضَلَّ عَنْ طَرِيقِكَ ضالٌّ . پس هرگاه شيطان به انسان‌ها حيله و نيرنگ نمىكرد و آنها را گول نمىزد هرگز كسى از اطاعتت سرپيچى نمىنمود ، و اگر او باطل را در شكل حق به انسان‌ها تصوير نمىكرد هرگز كسى از راه تو منحرف و گمراه نمىشد . بنابراين علت انحراف انسان از حق ، حق‌جوئى او مىباشد زيرا شيطان با نشان دادن باطل در لباس و تصوير حق آنها را گمراه مىسازد ، پس اگر او باطل خود را در همان شكلش نشان مىداد هرگز كسى به آن علاقمند نمىشد و بلكه نفرت پيدا مىكرد ، ولى وى با شيطنت و حيله‌گرى ، باطل را در پوشش حق نشان داده و مردم را به انحراف مىكشد ، اين جاست كه بايد انسان به حرفهاى دين و پيشوايان معصوم عليهم السلام گوش كند و زنگ خطرهاى آنها را جدّى بگيرد تا اسير توطئه و نيرنگ‌هاى شيطان نگردد . و حضرت اميرالمؤمنين عليه السلام مىفرمايد : « اعِرْفِ الحَقَّ تَعْرِفُ اهلَهُ و اعْرِف الباطِل تَعرفُ اهْلَهُ « 1 » ؛ تلاش كنيد حق را خوب بشناسيد چه اگر آن را شناختيد پيروانش را قطعاً مىشناسيد ، اول باطل شناس باشيد زيرا پيروانش را خواهيد شناخت » .

--> ( 1 ) . تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 210 .